पाउलो फ्रेरे कोण आहे?
पाउलो फ्रेरे हे ब्राझीलियन शिक्षणतज्ञ होते आणि त्यांना ‘मुक्ति शिक्षण’ या संकल्पनेचे जनक मानले जाते. त्यांच्या मते, शिक्षण हे फक्त ज्ञान देण्यापुरते मर्यादित नसून ते समाजातील असमानता दूर करण्याचे आणि व्यक्तीला सशक्त करण्याचे एक साधन आहे.
पाउलो फ्रेरे यांचे शिक्षणशास्त्र का महत्त्वाचे आहे?
![](https://allforyou.in/wp-content/uploads/2024/08/image-1-585x1024.png)
समाजिक परिवर्तन
पाउलो फ्रेरे यांच्या दृष्टिकोनानुसार, शिक्षण हे समाजातील असमानता दूर करण्याचे एक शक्तिशाली साधन आहे. ते शिक्षणाला एक राजकीय कृत्य मानतात जे लोकांना त्यांच्या परिस्थितीचे विश्लेषण करण्यास आणि त्यात बदल घडवून आणण्यास सक्षम करते.
सहभागी शिक्षण
फ्रेरे यांच्या शिक्षणशास्त्रात शिक्षक आणि शिष्य यांच्यातील परस्परसंवादाला खूप महत्त्व आहे. ते शिक्षणाला एक द्विपक्षीय प्रक्रिया मानतात ज्यामध्ये शिक्षक आणि शिष्य दोघेही एकमेकांकडून शिकत असतात.
क्रांतिकारी शिक्षण
फ्रेरे यांच्या मते, शिक्षण हे केवळ ज्ञान देण्यापुरते मर्यादित नसून ते लोकांना त्यांच्या अधिकारांबद्दल जागरुक करण्याचे आणि त्यांच्यासाठी लढण्याचे साधन असावे.
फ्रेरे यांच्या शिक्षणशास्त्राचे मुख्य घटक
- संवाद: शिक्षक आणि शिष्य यांच्यातील संवाद हा फ्रेरे यांच्या शिक्षणशास्त्राचा केंद्रबिंदू आहे.
- चिंतन: शिक्षण हा एक चिंतनात्मक प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये शिष्य आपल्या स्वतःच्या अनुभवांचे विश्लेषण करतात आणि त्यांच्या जगण्याच्या पद्धतींबद्दल प्रश्न विचारतात.
- कार्य: शिक्षण हा एक सक्रिय प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये शिष्य आपल्या समुदायात बदल घडवून आणण्यासाठी काम करतात.
मराठीतील संदर्भ
फ्रेरे यांच्या शिक्षणशास्त्रावर मराठीत अनेक लेख आणि पुस्तके उपलब्ध आहेत. आपण आपल्या स्थानिक ग्रंथालयात किंवा ऑनलाइन शोध इंजिनचा वापर करून ही साहित्य शोधू शकता.